|
| |
| |
Ponowne użycie elementów wyrobuUlepszanie
( A: wyroby materiałochłonne, B: wyroby o zasobochłonnym procesie wytwórczym, E: wyroby generujące najwięcej wpływu na środowisko na etapie ich utylizacji )
|
|
|
Podejście do oceny wyrobu:
|
Projekt i prawa autorskie – Vienna TU,
Institute for Engineering Design - ECODESIGN
|
Hierarchiczna struktura wyrobu może uprościć proces montażu i zmniejszyć niezbędny wkład pracy. Ponadto, może obniżyć czas demontażu, co jest kluczowe dla zachowania ekonomicznego aspektu odnawiania części i recyklingu.
Zmniejszenie różnorodności części sprawia, że montaż jest prostszy i mniej pracochłonny. Prosty montaż/demontaż i minimalizacja ilości części zwiększają także podatność wyrobu na naprawy w okresie jego użytkowania. Ponadto, skracanie czasu demontażu jest kluczowe dla zachowania ekonomicznego aspektu odnawiania części i recyklingu.
Zbiórka wyrobów po etapie użytkowania jest jednym z czynników warunkujących właściwe odnawianie i ponowne wykorzystywanie wyrobów. Umożliwia również właściwą utylizacjię niebezpiecznych materiałów (np.: obecnych w lodówkach). Wydajny system zbiórki, który nie wymaga specjalnego wysiłku od użytkowników, będzie zachętą do oddania wyrobu. Z drugiej strony, tylko wysokie wartości zwrotów gwarantują ekonomiczność późniejszego odnawiania. Dlatego takie przedsięwzięcia powinny być realizowane w ramach już istniejących, sprawnych systemów.
Wysoki stopień zwrotów gwarantuje, że tylko niewielka część wyrobów znajdzie się poza zamkniętym obiegiem i przez to stanie się odpadem. Duża część (w idealnym przypadku 100%) jest zwracana producentowi, który demontuje wyrób, odnawia zużyte części, materiały poddaje recyklingowi i utylizuje niebezpieczne substancje we właściwy, akceptowalny przez środowisko sposób. Im wyższy jest poziom zwrotów, tym większe korzyści dla środowiska oraz większa ekonomiczna wydajność procesów odnawiania i/lub recyklingu. Dlatego zachęcanie użytkowników do zwracania wyrobów jest niezbędne dla ochrony środowiska oraz bardzo pożądane dla samego producenta.
Ponowne wykorzystywanie elementów nie powoduje niszczenia już raz nadanej im struktury oraz nie wpływa na pogorszenie właściwości materiału, z którego są wykonane. Rozpatrując różne podejścia do etapu „po użytkowaniu”, ponowne użycie wykazuje najwyższą wartość. Aby umożliwić podjęcie właściwej decyzji dotyczącej tego, czy dana część może być ponownie użyta, czy może trzeba ją poddać recyklingowi (mniejsze korzyści), niezbędne są odpowiednie procedury pomiarowe oraz testy.
Aby osiągnąć jak największe korzyści z wykorzystanych zasobów, projektowanie komponentów wyrobu powinno skupiać się na długiej żywotności. Dzięki temu komponenty będą mogły być odnowione i ponownie użyte. Elementy, które są narażone na zużycie eksploatacyjne lub deformacje w wyniku użytkowania, powinny posiadać wystarczające naddatki na ewentualne przeróbki, jeśli mają spełnić określone wymagania jak np.: dokładna współśrodkowość, płaskość lub specjalne wykończenie powierzchni.
W procesie odnawiania wyrobów, informacja o tym czy dany element może być jeszcze używany (i jak długo) warunkuje jego zdatność do ponownego użycia. Aby uniknąć przeprowadzania kosztownych zabiegów testowania i mierzenia, odpowiednie etykiety mogą wskazywać pozostały przybliżony czas jego użytkowania (pozostałą żywotność komponentu). Jest to możliwe do zrealizowania w przypadku elementów wystawionych na znane obciążenia i zużycie lub które mają ściśle określony czas życia.
Części i komponenty muszą być zazwyczaj wyczyszczone przed ich ponownym użyciem. Minimalne wydatki na czyszczenie (czasochłonność, konsumpcja środków czyszczących) warunkują odpowiednią efektywność procesu odnawiania komponentów. Projektowanie wyrobu dla łatwego czyszczenia oznacza np.: unikanie niewygodnych i niedostępnych wgłębień lub krawędzi. Najważniejsze jednak, aby powierzchnie dobrze znosiły czyszczenie, gdyż otarcia, zadrapania, etc. mogą wpłynąć na konieczność przedwczesnej utylizacji komponentu.
Ponowne wykorzystywanie komponentów jest najbardziej pożądaną formą recyklingu. Raz zużyte zasoby do wytworzenia komponentów zostaną ponownie wykorzystane w nowym wyrobie. Dzięki tym zaletom coraz bardziej zwiększa się całkowita ilość ponownie wykorzystywanych komponentów i wynikająca z tego oszczędność zasobów. Stosowanie znormalizowanych elementów, części ze standardowymi wymiarami pasowaniami, etc..., znacząco upraszcza ponowne użycie, szczególnie, gdy w procesie produkcyjnym wprowadzono jedynie niewielkie modyfikacje.
Ponowne wykorzystywanie komponentów w innych wyrobach daje wiele korzyści, ponieważ nie są niszczone już raz ukształtowane struktury. Części, które nie mogą zostać ponownie wykorzystane w trybie bezpośrednim, mogą zostać w tym celu poddane niewielkim przeróbkom. Przykład obok pokazuje możliwość wykorzystania elementu pralki jako dekoracyjnej szklanej misy.